Meer informatie over ADHD
Omschrijving
We kunnen ons allemaal wel eens moeilijk concentreren en iedereen maakt wel eens een slordigheidsfout of zit wel eens onrustig te schuiven tijdens een vergadering. Maar bij sommige mensen overheerst het gebrek aan concentratie en rust.
Ze hebben moeite het dagelijks leven te organiseren en te plannen omdat ze hun aandacht niet lang bij iets kunnen houden, snel afgeleid zijn. Ze hebben steeds behoefte aan nieuwe prikkels, spanning en sensatie. Schoolprestaties en werk lijden hier ernstig onder. Ze hebben ook problemen in contacten met anderen en zijn thuis moeilijk hanteerbaar. Zulke mensen lijden aan een aandachtstekortstoornis met hyperactviteit, vaak afgekort tot ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder).
Naast ADHD bestaat er ook ADD, een aandachtstekortstoornis zonder hyperactiviteit.
Deze komt vaker voor bij meisjes.
Verschijnselen
Wanneer meerdere van onderstaande verschijnselen aanhoudend sterk aanwezig zijn in verschillende situaties kan er sprake zijn van ADHD. Om van ADHD te kunnen spreken, dienen de verschijnselen echter wel al van jongs af aan aanwezig te zijn.
Aandachts- en concentratieproblemen
Mensen met ADHD zijn snel afgeleid. Elke prikkel - de telefoon, een kat in de tuin of een collega die zit te lachen, maar ook de eigen fantasie en gedachtegang - laat hun aandacht afdwalen, waardoor ze vergeten waar ze mee bezig waren. Daardoor maken ze dingen niet af, beginnen om de haverklap aan iets anders en maken veel fouten. Verder kunnen mensen met ADHD moeilijk luisteren en dingen onthouden, waardoor andere mensen het gevoel hebben nauwelijks contact met hen te krijgen. Ze vergeten afspraken en verjaardagen en raken spullen kwijt.
Impulsiviteit
Mensen met ADHD handelen vóór ze denken. Ze doen onbezonnen dingen.
Vallen mensen in de rede, flappen dingen eruit, geven antwoord voordat de vraag helemaal is gesteld en dringen voor zonder dat ze dit zelf in de gaten hebben.
Overige verschijnselen
- heftige en onvoorspelbare emotionele uitbarstingen, bijvoorbeeld driftbuien en huilbuien (deels ook uit frustratie omdat dingen niet lukken);
- moeite met het onderscheiden van hoofd- en bijzaken;
- moeite met het opvangen van sociale signalen;
- weinig gevoel hebben voor tijd en moeilijk kunnen plannen (bijvoorbeeld te laat komen op afspraken en opdrachten niet op tijd afkrijgen);
- onhandigheid, houterigheid.
Oorzaken
Bij het ontstaan van ADHD spelen biologische factoren een belangrijke rol. Bij mensen met ADHD wordt informatie uit de buitenwereld anders verwerkt in de hersenen. Bij het ontstaan hiervan is aanleg, met name erfelijkheid van groot belang: in bepaalde families komt ADHD vaker voor. Soms is ADHD het gevolg van een hersenbeschadiging, bij de geboorte of door infectie of ernstig hoofdletsel. Verder kunnen persoonlijkheid en temperament ADHD versterken: sommige mensen zijn ‘van nature’ impulsiever, opvliegender, beweeglijker of dromeriger dan anderen.
Sociale factoren kunnen ervoor zorgen dat ADHD tot uiting komt of verergert. Bijvoorbeeld spanningen tussen ouders, een chaotische opvoedingssituatie, veel afkeuring of pestgedrag.
De verschijnselen van ADHD dienen echter al van jongs af aan aanwezig te zijn, wil men van ADHD kunnen spreken.
Folders
In onderstaande folders van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie en de Psychowijzer vindt u meer informatie over ADHD.
In gesprek over: ADHD bij volwassenen
ADHD bij kinderen en volwassenen