Meer informatie over persoonlijkheidsstoornissen
Omschrijving en verschijnselen
Iemand met een persoonlijkheidsstoornis voelt vaak niet meer de vrijheid om flexibel te reageren op de eisen van alledag. Ze handelen en denken vaak sterk volgens een patroon dat ze moeilijk kunnen beïnvloeden. Het denken en waarnemen kunnen daarbij sterk gekleurd zijn. Zo kunnen vervormingen ontstaan in de wijze waarop iemand kijkt naar zichzelf en zijn omgeving. De beleving en uiting van gevoelens kunnen eveneens verstoord zijn, zoals bijvoorbeeld bij sterk wisselende of te intense emoties. Alle mensen met persoonlijkheidsstoornissen ervaren moeilijkheden in contact met anderen. Ze zijn bijvoorbeeld te geremd, te vermijdend of teruggetrokken. Ook lopen ze vaak vast op verschillende terreinen van hun leven. Kenmerkend daarbij is dat ze vaak niet in de gaten hebben dat hun eigen gedrag de oorzaak is van de steeds terugkerende problemen.Soorten persoonlijkheidsstoornissen
Er zijn verschillende soorten persoonlijkheidsstoornissen. Bij een paranoïde persoonlijkheidsstoornis denken mensen dat ze bedrogen of uitgebuit worden en twijfelen ze voordurend aan de trouw van bijvoorbeeld vrienden of collega’s. Iemand met een schizoïde persoonlijkheidsstoornis is zeer afstandelijk in sociale relaties en beperkt in het uiten van emoties, Bij een borderline persoonlijkheidsstoornis zijn mensen zeer instabiel in hun relaties tot anderen, in hun zelfbeeld en in hun emoties.Oorzaken
Er is niet één oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan van een persoonlijkheidsstoornis. Meestal gaat het om een combinatie van biologische, psychologische en sociale factoren.Biologische factoren
Mensen verschillen in aanleg en temperament. De een wordt sneller angstig, de ander eerder somber. De een is erg gesloten, de ander juist extravert. Ons temperament krijgen we bij de geboorte mee.
Psychologische factoren
Welke ervaringen doet iemand in de kindertijd op, hoe werken deze door in iemands beleving van zichzelf en zijn omgeving.
Sociale factoren
Bijvoorbeeld sociaal-culturele omstandigheden, de inbedding van het gezin in de omgeving, de levensstandaard, gevolgen van emigratie en verschuivingen op de sociale ladder.
Persoonlijkheidsstoornissen worden soms wel ‘ontwikkelingsstoornissen’ genoemd. Hiermee wordt uitgedrukt dat in iemands ontwikkeling van jong kind tot volwassene reeds problemen aanwijsbaar zijn. Soms houden deze verband met duidelijke trauma’s als vroege verlatingen of seksueel misbruik. Ook kunnen er moeilijke gezinsomstandigheden zijn die hebben geleid tot onvoldoende veiligheid, aandacht, begrenzing of begeleiding. Het gebeurt ook wel dat zulke duidelijk aanwijsbare redenen ontbreken, en dat mensen toch een sterke onvrede met zichzelf en/of anderen hebben. Bij nader onderzoek blijkt dan bijvoorbeeld dat iemand zich zo sterk aan zijn omgeving heeft aangepast, dat hij vervreemd is geraakt van de eigen behoeften en gevoelens. Met als negatieve gevolgen: een negatief gevoel over zichzelf, depressiviteit, moeite met intieme relaties, eenzaamheidsgevoelens en/of zich gemakkelijk buitengesloten voelen.
Folders
In onderstaande folder van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie vindt u meer informatie over persoonlijkheidsstoornissen.
In gesprek over: persoonlijkheidsstoornissen
Websites
Moeilijke mensen (informatie over persoonlijkheidsstoornissen voor cliënten en professionals)