Meer informatie
Omschrijving
Angst kennen we allemaal, het hoort bij het leven. Dat is maar goed ook anders zouden we als mensen niet kunnen overleven. Angst heeft dus zijn nut. Het waarschuwt ons bijvoorbeeld voor dreigend gevaar. Ze brengt het lichaam in staat van paraatheid, zodat we snel kunnen reageren. Zo schrikken we wanneer we een brandlucht ruiken, zodat we snel het vuur kunnen blussen of kunnen vluchten. In zo'n geval is angst een gezonde reactie op dreigend gevaar. Maar sommige mensen zijn bang op momenten of onder omstandigheden die daartoe weinig aanleiding geven. Ze durven bijvoorbeeld hun huis niet uit of het zweet breekt hen uit bij de gedachte dat ze een telefoontje moeten plegen. Dit zijn buitensporige angsten die het leven beheersen en het dagelijks leven ontwrichten. Iemand met zulke angsten heeft een angststoornis.
Soorten angststoornissen
Er verschillende soorten angststoornissen, zoals een fobie (gerichte angst voor een ding, dier of situatie, zoals vliegangst, angst voor de tandarts, angst voor spinnen, claustrofobie), hypochondrie (angst voor een ernstige ziekte), sociale fobie (angst voor mensen of situaties waarin men onder vreemde mensen verkeert), straat- of pleinvrees (angst voor plaatsen waar men niet gemakkelijk weg kan), dwangmatig poetsen of controleren en smetvrees. De meest voorkomende angststoornis bij ouderen is de gegeneraliseerde angststoornis. Deze vorm van angst gaat gepaard met overmatig piekeren, dat men niet onder controle krijgt, slapeloosheid, concentratieproblemen, verhoogde spierspanning en vermoeidheid.
VerschijnselenBij angst- en paniekstoornissen kunnen een aantal van onderstaande verschijnselen voorkomen: |
|
Oorzaken
Angststoornissen kunnen ontstaan door ingrijpende gebeurtenissen zoals ziekte of het overlijden van een dierbare. Ze komen bij een op de tien ouderen voor. Dit is vaker dan een depressie of dementie, maar het wordt nog te weinig herkend door ouderen zelf. Dit komt onder meer doordat er in de huidige generatie ouderen weinig werd en wordt gepraat over psychische problemen. Het lastige is ook dat een angststoornis gepaard gaat met veel lichamelijke klachten zoals hierboven genoemd. Hierdoor wordt een angststoornis vaak niet door een huisarts onderkend.
Angststoornissen komen in bepaalde families vaker voor dan in andere. Erfelijkheid speelt daarin een rol, maar ook de opvoeding. Een angststoornis begint vaak na een ingrijpende levensgebeurtenis, zoals een ernstige ziekte, een sterfgeval, verhuizing of ontslag. Ook persoonlijke eigenschappen zijn van invloed op het wel of niet krijgen van een angststoornis. Bijvoorbeeld de mate waarin iemand voor zichzelf durft op te komen, het moeilijk kunnen uiten van gevoelens en de neiging om p robleemsituaties en conflicten uit de weg te gaan.
Folders
In onderstaande folders van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie en de Psychowijzer vindt u meer informatie over angststoornissen.
In gesprek over: paniekstoornis en agorafobie
In gesprek over: gegeneraliseerde angststoornis
In gesprek over: dwangstoornissen
Angststoornissen bij ouderen: als angst de oude dag beheerst
Dwangstoornissen: als kiezen niet meer lukt
Websites
Angst, dwang en fobie stichting
NedKAD (Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie)