Meer informatie over depressie
Omschrijving
Je hoort mensen vaak zeggen dat ze 'even een dipje' hebben. Daar kijkt niemand van op. Iedereen voelt zich namelijk wel eens somber of treurig, bijvoorbeeld na een tegenslag of ruzie, het verlies van een dierbaar iemand of zomaar. Meestal trekt zo'n sombere bui vanzelf weg. Maar bij sommige mensen blijft deze stemming aanhouden. Ze hebben nergens meer zin in of belangstelling voor. Hun hele bestaan wordt beheerst door somberheid. Al schijnt de zon en bruist alles om hen heen van leven, het raakt hen niet. Ze missen de energie om iets te ondernemen en het lukt maar niet om minder somber te worden. Mensen die weken tot maandenlang last houden van zo'n zwaarmoedige stemming lijden aan een depressie.
Soorten depressie
Dysthyme stoornis
Kenmerkend voor een dysthyme stoornis is dat de klachten langer dan twee jaar aanhouden. Dit maakt de stoornis zwaar. Mensen met een dysthyme stoornis hebben vaak niet de heftige verlammende depressieve gevoelens, maar zijn wel het grootste deel van de dag in een depressieve stemming. Ze hebben ook minder bijkomende klachten en kunnen meestal 'redelijk' functioneren, maar hun leven is vrijwel voortdurend gekleurd in grijstinten.
Manisch-depressieve stoornisBij mensen met een manisch-depressieve stoornis (bipolaire stoornis) wisselen perioden van grote somberheid en passiviteit en perioden van extreme activiteit en opwinding elkaar af. Mensen met deze stoornis denken in de overdreven vrolijke (of eufore) perioden alles aan te kunnen en doen dan dingen die ze normaal nooit zouden doen. Daarna zakken ze terug in grote lusteloosheid.
Postnatale depressie
Na een bevalling, miskraam of abortus krijgen sommige vrouwen last van een postpartum depressie, ook wel postnatale depressie genoemd.
Seizoensgebonden depressieVeel mensen hebben in meer of midere mate last van de seizoensgebonden depressie. Deze steekt vooral in de herfst- en wintermaanden de kop op en wordt in verband gebracht met gebrek aan zonlicht. Maar er zijn ook mensen die zich juist in het voorjaar depressief voelen.
Verschijnselen
- Mensen hebben hoogstwaarschijnlijk een depressie wanneer ze zich minstens twee weken achtereen erg somber voelen en daarnaast last hebben van meerdere onderstaande verschijnselen:
- lusteloosheid en prikkelbaarheid
- gebrek aan interesse en plezier
- concentratieproblemen, vergeetachtigheid en besluiteloosheid
- schuldgevoelens, zelfverwijten en het gevoel niets waard te zijn
- het gevoel van binnen dood of leeg te zijn
- gevoelens van machteloosheid, wanhoop en angst
- grote vermoeidheid
- sterke neiging tot piekeren
- huilen zonder dat dit oplucht of graag willen huilen, maar dit niet kunnen
- traagheid in praten, denken en bewegen of lichamelijke onrust
- gebrek aan eetlust en gewichtsverlies of juist overdreven eetlust en gewichtstoename
- moeite met inslapen of doorslapen of juist niet uit bed kunnen komen
- weinig of geen zin in vrijen
- lichamelijke klachten zoals: verstopping, een droge mond, onverklaarbare pijn, duizeligheid, hartkloppingen, trillende handen, druk op de borst en hoofd- en rugpijn
- doodsgedachten tot concrete suïcideplannen
Veel depressieve mensen voelen zich 's ochtends het ellendigst en gaan zich in de loop van de dag beter voelen. Bij anderen zijn de verschijnselen 's avonds juist het sterkst.
Oorzaken
Depressies hebben niet één duidelijke oorzaak, maar ontstaan door een combinatie van biologische, sociale en psychische factoren. De belangrijkste biologische factor is erfelijkheid. In sommige families komen depressies vaker voor dan in andere. Bepaalde stoffen, zoals hormonen, medicijnen, alcohol en drugs kunnen het ontstaan van een depressie in de hand werken. Dat geldt ook voor sommige lichamelijke ziekten, zoals schildklier- en bijnierschorsafwijkingen, diabetes en hart- en vaatziekten.
De belangrijkste sociale factoren zijn verdrietige of schokkende gebeurtenissen. Deze kunnen een depressie oproepen. Zo kan de somberheid na het verlies van een partner of na ontslag overgaan in een depressie. Ook een ingrijpende gebeurtenis als een verhuizing kan tot een depressie leiden. De kans daarop is vooral groot wanneer mensen hun oude sociale contacten moeten missen of niet kunnen wennen aan hun nieuwe omgeving. Ten slotte zijn ook psychische factoren, iemands persoonlijke eigenschappen, van invloed op het wel of niet krijgen van een depressie. Zulke eigenschappen zijn onder andere een gebrekkig vermogen om problemen op te lossen, verdriet te verwerken of steun te vragen, weinig zelfvertrouwen, perfectionisme, faalangst en een streng geweten.
Folders over depressie
In onderstaande folders van de Nederlandse vereniging voor Psychiatrie en de Psychowijzer vindt u meer informatie over depressie.
In gesprek over: manisch-depressieve stoornis
In gesprek over: medicijnen tegen depressie
Manisch-depressieve stoornis: als stemmingen uit de hand lopen
Postpartum depressie: somberheid na de bevalling
Websites
Depressiecentrum
NedKAD (Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie)